Konu Anlatımları

TYT Türkçe Sözcükte Yapı Konu Anlatımı PDF İndir

TYT Türkçe Sözcükte Yapı Konu Anlatımı PDF İndir

TYT Türkçe Sözcükte Yapı Konu Anlatımı PDF İndir

SÖZCÜKTE YAPI
Kök: Sözcüğün anlamlı en küçük parçasıdır.
İsim Kökü: -mek, mak ekini alamaz (av,ev,su,çocuk)
Fiil Kökü:-mek,-mak ekini alabilir (oku-, ara-, gör-)
Gövde: Sözcüğün en az bir yapım eki almış halidir.
*sev-gi-li
göz-lük
çalış-kan
Ortak (İkili, Kökteş) Kök: Hem isim hem fiil kökü olarak kullanılabilen ve iki kullanım
arasında anlam ilişkisi olan köklerdir.
sıva / sıvagöç / göçboya / boyaeski / eskikuru / kuruÇamaşırlar kurudu mu ? (fiil kökü)
Kurunun yanında yaş da yanar. (isim kökü)
Sesteş (Eş Sesli) Kök: Söylenişleri aynı ama anlamları farklıdır, aynı türden ya da farklı
türden olabilir.
Çocuk boncukları yan yana dizdi.
Dizlerim ağrıyor.
Bu yaz çok şiir yazdım.
EKLER
Yapım Eki
Sözcüklerin kök ve gövdelerine getirilerek onların anlamını veya türünü değiştiren eklerdir.
*Yapım eki alan sözcükle onun kökü arasında uzak da olsa bir anlam ilgisi vardır.
*Yapım eklerini ezberlemek gerekmez. Mantığını anlamak yeterlidir.
İsimden İsim Yapım Eki
tuz-lu
yaz-lık
av-cı
nesne-l
bitki-sel
kök-en
İsimden Fiil Yapım Eki
yaş-asu-laaz-alkeder-lenbaşka-laş
yan-sıFiilden Fiil Yapım Ekleri
oku-tsev-ingül-dürçık-aröv-ünçoğal-tFiilden İsim Yapım Ekleri
sev-gi
bak-ım
yaz-ı
kıs-a
sına-v
ol-ay
bağla-ç
Çekim Ekleri
İsim Çekim Ekleri
1-Hal (durum) Ekleri
Belirtme Hal Eki: -i
Yönelme Hal Eki: -e
Bulunma Hal Eki: -de
Ayrılma (Çıkma) Hal Eki: -den
2-Çoğul (Çokluk) Eki: -lar
3-İyelik Ekleri: -ım,-ın,-ı,-ımız,-ınız,-ınları
İyelik ekleri isimlere eklenerek onların kime, neye ait olduklarını bildirir.
Bu benim hayatım, kimse karışamaz.
Yazarın yeni kitabı çıkmış.
NOT: Belirtme eki -i ile 3. tekil kişi iyelik eki -i karıştırılmamalıdır. Kelimenin başına “onun”
sözcüğünü ekleyerek kontrol edebiliriz. Uygun oluyorsa iyelik ekidir.
Kitabı daha yeni bitirdim. (“Onun kitabı daha yeni bitirdim” olmaz hal ekidir.)
Kitabı çok güzeldi. (“Onun kitabı çok güzeldi.” olur iyelik ekidir.
4-İlgi Ekleri(Tamlayan Eki): -ın, -in, -un, -ün
kitabın sayfası
okulun bahçesi
pencerenin kenarı
Fiil Çekim Ekleri
Haber (Bildirme) Kipleri
Görülen Geçmiş Zaman (-di’li): –di
Duyulan Geçmiş Zaman (-miş’li, Öğrenilen)- -miş
Şimdiki Zaman: -yor
Gelecek Zaman: -ecek
Geniş Zaman: -r
Dilek (Tasarlama) Kipleri
İstek Kipi :-e,-a
Dilek Şart Kipi: -se,-sa
Gereklilik Kipi: -meli, -malı
Emir Kipi: –
YAPILARINA GÖRE SÖZCÜKLER
Basit Sözcük
Yapım eki almamış sözcüktür. Çekim eki alabilir.
oku-yor-du
ev-imiz-de
Türemiş Sözcük:
En az bir yapım eki almış sözcüktür.
av-cı-lık
su-laBirleşik Sözcük
En az iki sözcüğün birleşmesinden oluşur.
buzdolabı
imambayıldı
ayakkabı
hanımeli
vurdumduymaz
yeryüzü
Birleşik Fiiller
Yardımcı Fiillerle Kurulan Birleşik Fiiller
Etmek, eylemek, olmak, kılmak sözcükleriyle oluşturulur.
terk ethissetkaybolyardım etAnlamca Kalıplaşmış Birleşik Fiiller
göze girmek
küplere binmek
ağzında bakla ıslanmamak
Kurallı Birleşik Fiiller
Tezlik Fiili (-ivermek)
*geliversin, yapıverdim
Yeterlilik Fiili (-ebilmek)
*kazanabilirim, okuyabilir
Sürerlik Fiili (-egelmek, -ekalmak, -edurmak)
*bakakaldım, gidedurun, süregelmiş
Yaklaşma Fiili (-eyazmak)
*düşeyazdım, öleyazdı

İndirmek için bağlantıya tıklamanız yeterlidir.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu